+ Ana sayfanız yapın! + Favorilerinize ekleyin! RSS Kayıt
Ol
e-Bülten Kayıt Giriş Yap
 
 
 
 
Sağlık Paneli Ana Sayfa Yazdır Arkadaşına Gönder
ÇOCUK SAĞLIĞI / MAKALELER
 
 







MAKALELER: Çocuk Reklamları

İçerik Eklenme Tarihi: 12/3/2009 1:57:43 PM

Yazar
Sağlık Bakanlığı

Paylaş ve Kaydet

Okul çağındaki çocuk ve gençlerin, hızlı büyüme ve gelişme nedeniyle, pek çok besin öğesine olan gereksinimi yaşamının diğer dönemlerine oranla daha fazladır.

Okul çağındaki çocuk ve gençlerin, hızlı büyüme ve gelişme nedeniyle, pek çok besin öğesine olan gereksinimi yaşamının diğer dönemlerine oranla daha fazladır. Bu dönemde iyi beslenme alışkanlığı kazanmak ve besin öğeleri yönünden zengin bir diyet tüketmek çok önemlidir. Çünkü "sağlıklı beslenme, sağlıklı çocukluk, sağlıklı çocukluk ise; sağlıklı yetişkinlik demektir".

Ülkemizde çocuk ve gençlerin, genellikle hatalı beslenme alışkanlıklarına sahip oldukları bilinmektedir. Öğün atlama, şeker, tuz ve yağ içeriği yüksek yiyecek-içecek tüketimi bu uygulamaların başında yer almaktadır. Çocukluk dönemindeki bu hatalı beslenme uygulamaları kalp hastalıkları, yüksek tansiyon ve şişmanlık gibi hastalıklar için temel risk faktörü oluşturmaktadır. Gerek ailede gerekse okulda yetersiz beslenme bilgisinin verilmesinin yanı sıra, besin endüstrisinde özellikle bu yaş gruplarına yönelik reklamlar, kampanyalar, hatalı beslenme alışkanlıklarının kazanılmasının nedeni olmaktadır.

Çeşitli reklamların çocukların isteklerini ve önseçimlerini yönlendirdiği, çocukları olumsuz yönde etkileyerek gerçekte gereksinimleri olmayan ürünlere yönelttiği ve kötü beslenme alışkanlıkları oluşturarak sağlıklarını bozduğu bilinmektedir. Çocukların etkilendiği en önemli reklamlar besin sektöründe yer alan enerji ve şeker içeriği yüksek ancak besleyici değeri düşük olan ürünlere ilişkin çok sayıdaki reklamlardır. Oysa bu yaştaki çocuklara yeterli ve dengeli beslenme ilkeleri doğrultusunda ki mesajların doğru verilmesi onların sağlığı açısından çok daha yararlıdır. Reklamlar aşırı tüketimi desteklemekte, çocukları erken yaşlarda bilinçsiz tüketici olarak etkilemektedir. Erken yaşlarda kazanılan tüketim alışkanlığı ilerleyen yaşlarda sergilenecek tüketim davranışlarına da temel oluşturmaktadır.

Dünya Sağlık Örgütü "Çocuklara Yönelik Gıda Pazarlaması- Global Yasal Düzenlemeler" raporuna göre; Dünya üzerindeki 73 ülkenin 62’si (%85) çocuklara yönelik televizyon reklamlarında düzenlemeler yapmıştır. 46’sı (%63) yasal ülke rehberleri hazırlamıştır. 51 ülkede(%70) konuyla ilgili ulusal düzenlemelere sahiptir. 32 ülkede (%44) çocukları direkt etkileyecek televizyon reklamlarının içeriğine ve zamanına yönelik olarak sınırlamalar getirilmiştir.

DÜNYADA REKLAMLAR KONUSUNDAKİ UYGULAMALARA ÖRNEKLER

25 Avrupa Ülkesi’nde

Çocuklar için hazırlanan televizyon programlarının 30 dakikadan daha kısa sürelerde reklâmlar tarafından kesilmesine izin verilmemektedir.

İtalya

Çocukları psikolojik ve ahlaki yönden olumsuz etkileyecek reklamların 16:00 ve 19:00 saatleri arasında yayınlanmaları yasaklanmıştır.

Avusturya, Belçika, Lüksemburg, Norveç

Çocuk programlarından önce ve sonra reklamların yayınlanması yasaklanmıştır.

İngiltere

Reklamların çocukların yatma zamanına yakın yemelerini ya da içmelerini teşvik edecek nitelikte olmaması gerektiğini ayrıca temel besinler yerine gün boyu şekerleme ve meze türü yiyecekler yemelerini teşvik edecek nitelikte olmaması gerektiğini düzenlemektedir.Özel çocuk kanallarında 21:00’den önce herhangi bir reklamın yayınlanması yasaklanmıştır. Ticari amaçlı çocuk televizyon programlarında 2 saat süresince reklamlar konulamamaktadır.

İsveç

Çocuklara yönelik yiyecek reklamlarında kısıtlama mevcuttur. Söz konusu kısıtlamalar saat 21:00’den sonra serbest bırakılmaktadır. Ancak uydu kanallarındaki reklamlar yasaklanmadığından amaca tam olarak ulaşılamadığı söylenilmektedir.

Kanada

Son 20 yıldır çocukları direkt olarak etkileyecek yiyecek reklamlarının çocukların televizyon izleme saatlerinde yayınlanmaması uygulanmaktadır.

Amerika

Reklamlar hedef grubu çocuklar olan programlar süresince 12 yaşın altında olanlarda hafta sonunda saat başına 10.5 dakika ve hafta içinde 12 dakika şeklinde kısıtlanmıştır.

Danimarka, Finlandiya

Çocukları, 18 yaşın altındakileri korumak amacıyla reklamlarda çikolata, şeker, meşrubat vb ürünlerin ana öğün yerine konulmayacağının belirtilmesi konusunda kurallar konulmuştur.

İrlanda

Reklamlar çocukların sağlıksız bir yaşam biçimini teşvik etmemelidir, sağlıksız yeme ve içme alışkanlığı kazandıracak nitelikte olmamalıdır, dengeli beslenme alışkanlığını sarsacak nitelikte olmamalıdır, Kraker türü yiyeceklerin temel besinlerin yerini aldığı izlenimini vermemelidir.

Belçika

Çocuk programlarından beş dakika öncesinde ve sonrasında ticari reklamlar yasaklanmıştır.

İtalya, Hollanda, Portekiz, Yunanistan

Reklamlar çocukların ruh ve beden sağlığına zarar vermeyecek nitelikte olmalıdır. Yunanistan’da Çocuklar için oyuncak reklamlarının 7:00-23:002 a kadar, savaş oyuncaklarının ise tüm saatlerde yayınlanması yasaklanmıştır.

ÜLKEMİZDE MEVCUT DURUM

Ülkemizde reklamlara yönelik olarak bazı düzenlemeler çeşitli kanunlarda belirtilmiştir:

*3984 sayılı Kanun ve 17 Nisan 2003 tarih ve 25082 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiş olan "Radyo ve Televizyon Yayınlarının Esas ve Usulleri Hakkında Yönetmelik" in ilgili maddesinde gençlerin ve çocukların fiziksel, zihinsel ve ahlaki gelişimini zedeleyecek türden programların bunların seyredilebileceği zaman ve saatlerde yayımlanmaması" ifadesi yer almakta ve söz konusu yönetmelikte "Çocukların fiziksel, zihinsel, psikolojik ve toplumsal gelişim özelliklerini olumsuz etkileyebilecek unsurlar bulundurulmamalıdır" denilmektedir.

*5179 sayılı "Gıdaların Üretimi, Tüketimi ve Denetlenmesine Dair Kanun Hükmünde Kararnamenin Değiştirilerek Kabulü Hakkında Kanun"un 21. maddesinde gıdaların reklam ve tanıtımı ile ilgili hususlar yer almakta ve "Gıda maddeleri ve gıda ile temasta bulunan madde ve malzemelerin etiketlenmesi, reklam ve tanıtımı; sahte,yanıltıcı veya gıdanın karakterine yapısına, özellikle doğasına, özelliklerine, bileşimine, miktarına, dayanıklılığına, orijinine, üretim metoduna göre hatalı bir izlenim yaratacak, gıdanın sahip olmadığı etki ve özelliklere atıfta bulunacak, tüm benzer gıda maddeleri ile aynı özelliklere sahip olduğu halde gıda maddesinin özel karakteristiklerine sahip olduğunu bildiren veya ima eden ifadeleri ve tüketiciyi yanıltacak yazı, resim, şekil ve benzerlerini içermemelidir." ifadesi bulunmaktadır.

*TRT kanununun 26.maddesinde ise "Reklam yayınlarında; halkı aldatıcı, yanıltıcı, haksız rekabete veya karşılıklı cevaplaşmaya yol açıcı, diğer ürün veya nitelikleri kötüleyici herhangi bir ürünün israfını telkin veya ima edici ve genel olarak memleketin ekonomik durumuna zarar verici hususlara yer verilmez, siyasi propaganda yapılamaz" denilmektedir.

Eğitim çalışmalarının beslenme davranışı üzerindeki olumlu etkisi bilinmektedir. Ancak kitle iletişim araçları ile bu çalışmaların desteklenmesi hem daha geniş populasyona ulaşmayı sağlamakta hem de verilen mesajların etkinliğini artırmaktadır.

Bir taraftan kişilerin sağlık ve beslenme davranışlarının olumlu yönde değiştirilmeye çalışıldığı Bakanlığımız eğitim çalışmaları sürerken bir taraftan bilinçsizce hazırlanan ve ülke sağlık politikalarıyla örtüşmeyen ve özellikle de çocukları hedef alan reklamların bu çalışmaların etkinliğini azalttığı bilinmektedir. Özellikle çocukların beğenerek izlediği ve model oluşturan karakterlerin cips reklamları yerine çocuklar için çok daha yararlı örneğin süt ve süt ürünleri gibi reklamlarda yer almasının daha yararlı olacağı ancak bir çok örneği bulunan bu tür reklamlara diğer ülkelerde olduğu gibi süre ve nitelik açısından sınırlama getirilmesi önem ve aciliyet arz etmektedir.

Bakanlığımızca reklamlara yönelik bir düzenleme yapılabilmesi için ilgili kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektör temsilcilerinin katılımıyla tavsiye kararların alınması amacıyla 22 Aralık 2005 tarihinde bir toplantı düzenlenmiştir.

Söz konusu toplantıda aşağıdaki öneriler sunulmuş olup konuyla ilgili tekrar toplanılması ve bu konuda çalışmaların sürdürülerek somut kararların alınması önerilmiştir.

ÖNERİLER:

  • * Sadece çocuklar değil anneler ve tüm tüketiciler göz önünde bulundurularak besinlerle ilgili reklam saatleri düzenlenmelidir.
  • Reklamlarda; tüketiciye yanlış ve yanıltıcı bilgiler verilmemelidir. Reklamlarda eğitici sloganlar bulunmalıdır.
  • Zamanlama konusunda sınırlar getirilmelidir ve çocuk dizileri aralarında yer alan reklamlarda zaman sınırlaması olmalıdır.
  • Reklamlarla ilgili denetleme yapılmalıdır. Yanlış mesajlar içeren reklamlarla ilgili şikayetler kısa sürede sonuçlandırılmalıdır. Şikayet edilecek yerler hakkında halkın bilgilenmesi sağlanmalıdır.
  • Çocuklar reklamlarda kullanılmamalıdır.
  • Sadece reklamlara yönelik ayrı yasalar olmalıdır.
  • Reklamlarda reklamı yapılan ürün ile ilgili bilimsel sonuçlar kullanılmalıdır.
  • Reklamlarda özdenetim merkezi kurulabilir.
  • Reklam Kurulunda konu ile ilgili özel ihtisas komisyonları kurulabilir. Bu komisyonlar 3 uzman kişiden oluşabilir.
  • Reklamlarda yeterli ve dengeli beslenmeyi içeren mesajlar yer almalıdır.
  • Gıda reklamları disiplin altına alınabilir. Özellikle abur cubur reklamları bir disiplin altına alınmalıdır. Bu konunun toplumun geleceği açısından büyük yararı vardır.
  • Ülkemizin gıda,sağlık ve beslenme politikasına uyan reklamlar olmalıdır.

Anahtar Kelimeler: reklam , çocuk , beslenme , alışkanlık

Paylaş ve Kaydet



EN ÇOK OKUNANLAR

EN SON EKLENENLER
  Acil
Yrd.Doç.Dr. Ayhan Özşahin
Adli Bilimler
Prof.Dr. Sermet Koç
Aile Hekimliği Ve Check-Up
Uzm.Dr. Cüneyt Özüak
Anatomi
Prof.Dr. Salih Murat Akkın
Anesteziyoloji ve Reanimasyon
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Beyin ve Sinir Cerrahisi
Prof.Dr. Mehmet Yaşar Kaynar
Cinsel Sağlık
Prof.Dr. Doğan Şahin
Çevre ve Halk Sağlığı
Uzm.Dr. Murat Fırat
Çocuk Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Çokuğraş
Diş hekimliği
Dt. Celal Yıldırım
Dt. Saba Eryılmaz
Diyabet Ve Metabolizma
Prof.Dr. Temel Yılmaz
Enfeksiyon Hastalıkları
Prof.Dr. Haluk Eraksoy
Farmakoloji
Prof.Dr. Aydın Barlas
Genetik Bilimler
Prof.Dr. Turgut Ulutin
Göğüs Cerrahisi
Prof.Dr. Kamil Kaynak
Göğüs Hastalıkları
Prof.Dr. Gül Öngen
Kadın Hastalıkları ve Doğum
Prof.Dr. M. Cihat Ünlü
Kardioloji
Prof.Dr. Zeki Öngen
Klinik Beslenme
Prof.Dr. Ercüment Yentür
Kulak Burun Boğaz
Prof.Dr. Asım Kaytaz
Prof.Dr. Ferhan Öz
Psikiyatri
Prof.Dr. M. Kemal Arıkan
Sağlık Politikaları
Yrd.Doç.Dr. Haluk Özsarı
Sağlık Tartışma Platformu
Op.Dr. M.Şükrü Güner
Sağlıklı Beslenme Ve Diyet
Doç.Dyt Emel Özer
Seyahat Sağlığı
Prof.Dr. Volkan Korten
Sosyal Psikiyatri
Prof.Dr. Doğan Şahin
Termal Sağlık Ve SPA Wellness
Prof.Dr. M.Zeki Karagülle
Tıbbi Onkoloji
Prof.Dr. Adnan Aydıner
Tıp Hukuku
Prof.Dr. Faik Çelik
Tıp ve Sanat
Prof.Dr. Faik Çelik
Üroloji
Prof.Dr. Emre Akkuş
 

 
 
 
Copyright 2020 Tüm hakkı saklıdır. Designed by: OrBiT
RSS Kayıt Ol e-Bülten Kayıt Giriş Yap
saglikpaneli.com ANA SPONSORLARI
saglikpaneli.com İÇERİK SPONSORLARI


SAĞLIK MERKEZİ KISA YOLLARI
Acil | Kardioloji | Adli Bilimler | Kulak Burun Boğaz | Aile Hekimliği Ve Check-Up | Diyabet Ve Metabolizma | Çocuk Hastalıkları | Farmakoloji | Anatomi | Anesteziyoloji ve Reanimasyon | Çevre ve Halk Sağlığı | Diş hekimliği | Enfeksiyon Hastalıkları | Sağlıklı Beslenme Ve Diyet | Göğüs Cerrahisi | Seyahat Sağlığı | Üroloji | Sağlık Politikaları | Psikiyatri | Göğüs Hastalıkları | Genetik Bilimler | Tıbbi Onkoloji | Diş hekimliği | Sağlık Tartışma Platformu | Diş hekimliği | Klinik Beslenme | Diş hekimliği | Genel Konular | Beyin ve Sinir Cerrahisi | Kadın Hastalıkları ve Doğum | Termal Sağlık Ve SPA Wellness | Diş hekimliği | Tıp Hukuku | Tıp ve Sanat | Cinsel Sağlık | Sosyal Psikiyatri |
SAĞLIK KONULARI
Cinsel Sağlık | Çocuk Psikolojisi | Diyabet | Domuz Gribi | Ergenlik - Adolesan Sağlığı | Erken Boşalma | Fitnes | Genetiği Değiştirilmiş Organizmalar | Grip ve Soğuk Algınlığı | Güzellik&Estetik | Hamilelik | HIV/AIDS | Hipertansiyon | İlkyardım | İnfertilite/Kısırlık | İnme | Kanser | Kırım-Kongo Kanamalı Ateşi | Kuş Gribi | Obezite | Sağlık Mevzuatı | Sertleşme Sorunu | Ses Kısıklığı | Sigara | Stres | Tamamlayıcı Tıp |
Sağlık Paneli
Sağlık Paneli Hakkında | Kullanım Koşulları | Gizlilik Sözleşmesi | Yasaklı Ürünler | Ürün Listeleme Kuralları | Üyelik Sözleşmesi | Telif Hakları Hakkında | Güvenli Alışveriş, Satıcı ve Alıcı Sözleşmesi | Güvenli Ticaret ve Ödeme Sisteminin Tanımı | Kişisel Sağlık Profili Yetkilendirme Sözleşmesi | Doktor Üyelik Sözleşmesi | Bize Ulaşın | E-bültenler | Üye Doktorlar | Üye Kurumlar | Doktor Ara | Kurum Ara | Forum | Tartışma Platformu
A - Z
Branşlar A-Z | Slide Show A-Z | Kadın Sorunları A-Z | Erkek Sorunları A-Z | Çocuk Sorunları A-Z | Anketler A-Z | İnteraktif Araçlar A-Z